یکی از چالشهای رایج دانشآموزان این است که مطالب را میخوانند، اما بعد از مدتی بخش زیادی از آن را فراموش میکنند. در چنین شرایطی، چند بار خواندن یک مطلب همیشه بهترین راهحل نیست. برای اینکه مطالب بهتر در ذهن بمانند، باید علاوه بر مطالعه، از روشهایی استفاده کنیم که یادآوری و مرور هدفمند را تقویت میکنند. تکنیکهایی مانند مرور فاصلهدار، یادآوری فعال، دستهبندی مطالب و روش فاینمن میتوانند مطالعه را هدفمندتر کنند. در ادامه با بهترین تکنیکهای حفظ کردن مطالب درسی و روش استفاده از آنها آشنا میشویم.
بهترین تکنیکهای حفظ کردن مطالب درسی
۱. یادآوری فعال؛ فقط دوباره نخوانید!
یکی از روشهای کاربردی برای تثبیت مطالب، یادآوری فعال (Active Recall) است. در این روش بعد از مطالعه، کتاب را میبندید و تلاش میکنید بدون نگاه کردن به متن، مطالبی را که یاد گرفتهاید به یاد بیاورید. برای مثال، بعد از مطالعه یک مبحث زیستشناسی از خودتان بپرسید: موضوع اصلی این بخش چه بود؟ چه نکات مهمی داشت؟ چه ارتباطی بین مفاهیم وجود داشت؟ اگر از این قسمت سؤال مطرح شود، چه چیزی ممکن است پرسیده شود؟ هرجا نتوانستید پاسخ دهید، همان قسمت را دوباره بررسی کنید.
۲. مرور فاصلهدار؛ مرور را به شب امتحان موکول نکنید
مرور فاصلهدار (Spaced Repetition) یعنی مطالب را در فاصلههای زمانی مختلف مرور کنید، نه اینکه همه آنها را در یک جلسه طولانی بخوانید. برای مثال، میتوانید یک مبحث را پس از یادگیری در چند نوبت مرور کنید: مرور اول: مدت کوتاهی بعد از مطالعه مرور دوم: چند روز بعد مرور سوم: حدود یک هفته بعد مرورهای بعدی: با فاصلههای بیشتر و متناسب با میزان تسلط فاصله دقیق مرور برای همه افراد یکسان نیست و بهتر است بر اساس میزان تسلط و سختی مطلب تنظیم شود.
۳. روش فاینمن؛ مطلب را برای خودت توضیح بده
در روش فاینمن، یک موضوع را انتخاب میکنید و تلاش میکنید آن را با زبان ساده خودتان توضیح دهید. اگر نتوانستید بخشی از مطلب را توضیح دهید، احتمالاً همان قسمت نیاز به مطالعه بیشتری دارد. این تکنیک بهخصوص برای مطالب مفهومی مفید است؛ چون شما را از حفظ کردن طوطیوار دور میکند و به سمت درک مطلب میبرد.
۴. مطالب را دستهبندی کنید
حفظ کردن فهرستهای طولانی از اطلاعات پراکنده میتواند دشوار باشد. یکی از راههای سادهتر، دستهبندی مطالب است. مثلاً اگر قرار است چند ویژگی یا اصطلاح را یاد بگیرید، آنها را بر اساس شباهتشان در چند گروه قرار دهید. این کار باعث میشود اطلاعات به شکل منظمتری در ذهن قرار بگیرند و هنگام یادآوری، راحتتر به سراغ آنها بروید.
۵. از فلشکارت استفاده کنید
فلشکارت میتواند برای مطالب کوتاه و سؤالوجوابمحور بسیار مفید باشد. یک طرف کارت سؤال و طرف دیگر پاسخ را بنویسید. مثلاً: روی کارت: «مفهوم موردنظر چیست؟» پشت کارت: تعریف و نکات اصلی آن. بعد کارتها را بدون نگاه کردن به پاسخ بررسی کنید و مواردی را که سختتر به یاد میآورید، بیشتر مرور کنید.
۶. از ارتباطسازی و مثال استفاده کنید
مطالبی که به اطلاعات قبلی، مثال یا یک تصویر ذهنی مرتبط میشوند، معمولاً راحتتر قابل یادآوری هستند. برای مثال، هنگام یادگیری یک مفهوم جدید از خودتان بپرسید: «این مطلب چه ارتباطی با چیزی که قبلاً یاد گرفتهام دارد؟» یا برای یک مفهوم دشوار، یک مثال ساده و آشنا پیدا کنید.
۷. مطالب را با زبان خودتان خلاصه کنید
خلاصهنویسی زمانی مفیدتر است که صرفاً رونویسی از کتاب نباشد. بعد از مطالعه یک بخش، تلاش کنید نکات اصلی را با کلمات خودتان بنویسید. یک خلاصه خوب باید: کوتاهتر از متن اصلی باشد. نکات مهم را حفظ کند. با زبان خودتان نوشته شود. برای مرورهای بعدی قابل استفاده باشد.
۸. تست و سؤال حل کنید
برای بسیاری از درسها، فقط خواندن و مرور کردن کافی نیست. بعد از یادگیری یک مبحث، با حل سؤال یا تست بررسی کنید که آیا میتوانید اطلاعات را در عمل به کار ببرید یا نه. بهخصوص در درسهای تستی، حل تست و تحلیل اشتباهات بخش مهمی از فرایند یادگیری است.
۹. مطالب را به فرد دیگری آموزش دهید
تصور کنید قرار است یک مبحث را برای دوست یا همکلاسی خود توضیح دهید. این کار شما را مجبور میکند اطلاعات را مرتب کنید، ارتباط بین مفاهیم را پیدا کنید و نقاطی را که بهخوبی یاد نگرفتهاید، شناسایی کنید. اگر کسی برای آموزش دادن در دسترس نیست، میتوانید مطلب را برای خودتان با صدای بلند توضیح دهید.
۱۰. مطالعه را در یک جلسه فشرده نکنید
یکی از اشتباهات رایج، جمع کردن حجم زیادی از مطالب برای یک جلسه است. اگر امتحان یا آزمون چند روز دیگر است، بهتر است مطالب را از قبل تقسیم کنید و در چند نوبت مرور کنید. مطالعه منظم در چند جلسه، معمولاً از یک جلسه بسیار طولانی و فشرده کاربردیتر است
کدام تکنیک برای کدام درس مناسبتر است؟
برای درسهای مفهومی:
روش فاینمن، توضیح دادن با زبان خودتان و حل سؤال میتواند مفید باشد.
برای مطالب کوتاه و حفظی:
فلشکارت، یادآوری فعال و مرور فاصلهدار گزینههای مناسبی هستند.
برای درسهای محاسباتی:
توضیح مفهوم، تمرین، حل مسئله و تحلیل اشتباهات اهمیت بیشتری دارد.
برای مرور قبل از آزمون:
یادآوری فعال، مرور نکات مهم و حل تست میتواند به ارزیابی میزان تسلط کمک کند.
نکته مهم
هدف از تکنیکهای حفظ کردن، حفظ طوطیوار مطالب نیست؛ هدف، یادگیری و توانایی یادآوری و استفاده از اطلاعات است. اگر یک مطلب را فقط برای چند ساعت به خاطر بسپارید اما نتوانید چند روز بعد آن را به یاد بیاورید یا در سؤالها استفاده کنید، یادگیری هنوز کامل نشده است. به همین دلیل بهتر است به جای انتخاب یک تکنیک و استفاده از آن برای تمام درسها، چند روش را متناسب با نوع مطلب ترکیب کنید.
سوالات متداول
بهترین روش برای حفظ کردن مطالب درسی چیست؟
یک روش واحد برای همه مطالب وجود ندارد. یادآوری فعال و مرور فاصلهدار از تکنیکهای کاربردی هستند و میتوان آنها را در کنار روشهایی مانند فاینمن و فلشکارت استفاده کرد.
چگونه مطالب را سریعتر حفظ کنیم؟
به جای چند بار روخوانی، ابتدا مطلب را درک کنید، سپس کتاب را ببندید و آنچه را یاد گرفتهاید به یاد بیاورید. مرور در چند نوبت و حل سؤال نیز به تثبیت یادگیری کمک میکند.
روش فاینمن برای حفظ مطالب مناسب است؟
روش فاینمن بیشتر برای درک مفاهیم و پیدا کردن نقاط ضعف یادگیری کاربرد دارد. برای مطالب مفهومی میتواند در کنار مرور و یادآوری فعال استفاده شود.
چطور مطالبی را که سریع فراموش میکنیم مرور کنیم؟
مرور فاصلهدار، یادآوری فعال و حل سؤال میتواند کمککننده باشد. همچنین بهتر است ابتدا مشخص کنید دقیقاً کدام قسمتها را فراموش میکنید و مرور را روی همان بخشها متمرکز کنید.
- حفظ مالب
- حفظ مطالب درسی
- مرر فاصله دار
- تکنیک یادگیری
- حفظ
- درس خواندن
- کنکور
- قبولی کنکور
- تکنیک درسی
- روش درس خواندن
نظرات(۰)
هنوز نظری تایید نشده است. اولین نفر باشید.