انتخاب رشته در پایان پایه نهم یکی از تصمیمهای مهم دوران مدرسه است؛ چون میتواند مسیر تحصیلی دانشآموز را در سالهای بعد مشخص کند. یکی از اطلاعاتی که میتواند در این تصمیم کمککننده باشد، نمرات و عملکرد تحصیلی دانشآموز در پایههای هفتم، هشتم و نهم است. البته قرار نیست فقط با نگاه کردن به بالاترین نمره، رشته مناسب را پیدا کنیم. نمرهها زمانی ارزش بیشتری پیدا میکنند که در کنار علاقه، توانایی، عملکرد چندساله و شناخت ویژگیهای رشتهها بررسی شوند.
نمرات نهم چه چیزی درباره تواناییهای ما میگویند؟
نمره هر درس میتواند یک سرنخ درباره وضعیت تحصیلی دانشآموز باشد. برای مثال، اگر دانشآموزی در درسهای ریاضی و علوم عملکرد خوبی دارد و از حل مسئله و مباحث علمی هم لذت میبرد، این موضوع میتواند یکی از نشانههایی باشد که در بررسی رشتههای مرتبط با این تواناییها به آن توجه شود. از طرف دیگر، نمره پایین یک درس هم لزوماً به معنی ناتوانی در آن زمینه نیست. شاید روش مطالعه مناسب نبوده، دانشآموز در آن سال با شرایط خاصی روبهرو بوده یا هنوز علاقه و انگیزه کافی برای آن درس پیدا نکرده است. بنابراین بهتر است به جای پرسیدن «در کدام درس بیشترین نمره را گرفتهام؟»، سؤال دقیقتری بپرسیم: «در کدام درسها هم عملکرد خوبی دارم و هم به یادگیری آنها علاقهمندم؟»
یک سال را بررسی نکنید
برای شناخت بهتر تواناییها، بهتر است نمرات پایههای هفتم، هشتم و نهم را کنار هم قرار دهید. مثلاً اگر نمره ریاضی دانشآموز در هر سه پایه وضعیت خوبی داشته، میتوان گفت عملکرد او در این درس نسبتاً پایدار بوده است. اما اگر یک درس در هفتم ضعیف، در هشتم متوسط و در نهم بسیار بهتر شده باشد، این پیشرفت هم میتواند اطلاعات مهمی درباره توانایی او در یادگیری آن درس به ما بدهد.
روند نمرات گاهی از یک نمره منفرد مهمتر است.
نمرهها را بر اساس گروه درسها بررسی کنید
بهتر است به جای بررسی تکتک نمرات، درسها را در گروههای مرتبط با مسیرهای تحصیلی مختلف ببینیم.
اگر در ریاضی و علوم عملکرد خوبی دارید
میتوان تواناییهایی مثل حل مسئله، تحلیل و یادگیری مفاهیم علمی را بیشتر بررسی کرد. این موارد میتوانند در شناخت مسیرهای مرتبط با رشتههای ریاضی و فیزیک یا علوم تجربی کمککننده باشند.
اگر در فارسی، مطالعات اجتماعی و درسهای مرتبط عملکرد بهتری دارید
تواناییهایی مثل درک مطلب، تحلیل متن، یادگیری مفاهیم اجتماعی و بیان مطالب را میتوان جدیتر بررسی کرد. این ویژگیها ممکن است در بررسی مسیر علوم انسانی مفید باشند.
اگر به درسهای هنری و کارهای عملی علاقه دارید
در این شرایط نباید فقط به نمرات درسی اکتفا کرد. علاقه، خلاقیت، تواناییهای عملی و شناخت استعدادهای فردی هم باید در تصمیمگیری در نظر گرفته شوند.
نمره خوب بهتنهایی کافی نیست
یکی از اشتباهات رایج این است که تصور کنیم: «هر درسی که نمرهام در آن بیشتر است، پس باید رشته مرتبط با آن را انتخاب کنم.» در حالی که انتخاب رشته به عوامل مختلفی بستگی دارد. ممکن است دانشآموزی در یک درس نمره بالایی بگیرد، اما علاقهای به ادامه دادن آن مسیر نداشته باشد. از طرف دیگر، ممکن است دانشآموزی در درسی نمره متوسطی داشته باشد اما به آن علاقه زیادی نشان دهد و با تمرین و روش مطالعه بهتر بتواند عملکردش را تقویت کند. پس بهتر است سه سؤال را همزمان بررسی کنیم: در چه درسهایی عملکرد بهتری دارم؟ به چه موضوعاتی بیشتر علاقه دارم؟ در چه نوع فعالیتهایی احساس توانمندی بیشتری میکنم؟
نمرات ضعیف را هم جدی بگیرید
نمره پایین فقط برای پیدا کردن نقاط ضعف نیست؛ میتواند در شناخت رشته نامناسب هم کمک کند. مثلاً اگر دانشآموزی در یک گروه از درسها بارها با مشکل مواجه شده و در عین حال علاقهای هم به آن حوزه ندارد، بهتر است هنگام انتخاب رشته این موضوع را نادیده نگیرد. البته یک نمره پایین نباید باعث شود دانشآموز فوراً یک رشته را کنار بگذارد. باید علت آن نمره هم بررسی شود. نمره پایین + بیعلاقگی + تکرار مشکل در چند سال اطلاعات متفاوتی با نمره پایین یک درس در یک سال خاص دارد.
علاقه را کنار نمره قرار دهید
برای یک بررسی ساده میتوانید برای هر گروه درسی دو امتیاز جداگانه در نظر بگیرید: عملکرد تحصیلی: ضعیف، متوسط، خوب، بسیار خوب علاقه: کم، متوسط، زیاد، بسیار زیاد حالا نتیجه را با هم مقایسه کنید. اگر در یک حوزه هم عملکرد خوبی دارید و هم علاقه زیادی نشان میدهید، ارزش بررسی بیشتری دارد. اگر نمره بالا ولی علاقه پایین است، بهتر است قبل از انتخاب، درباره ماهیت واقعی آن رشته بیشتر تحقیق کنید. اگر علاقه بالا ولی نمره پایین است، باید ببینید آیا با اصلاح روش مطالعه و تقویت پایه میتوان این وضعیت را بهتر کرد یا خیر.
نقش هدایت تحصیلی را فراموش نکنید
نمرات دانشآموز فقط یکی از اطلاعات مورد استفاده در فرایند هدایت تحصیلی است و نباید انتخاب رشته را صرفاً بر اساس کارنامه انجام داد. شناخت علایق و تواناییها، بررسی نتایج هدایت تحصیلی، آشنایی با رشتهها و شرایط پذیرش آنها و گفتوگو با والدین و مشاور میتواند تصویر کاملتری ایجاد کند.
نکته مهم
هدف از بررسی نمرات نهم این نیست که از روی چند عدد، یک رشته را بهصورت قطعی انتخاب کنیم. نمرهها سرنخ هستند، نه حکم نهایی. تصمیم بهتر زمانی شکل میگیرد که نمره، علاقه، توانایی و شناخت درست از رشتهها در کنار هم قرار بگیرند.
نمرات پایه نهم میتوانند یکی از ابزارهای مفید برای شناخت مسیر تحصیلی باشند، اما به شرطی که درست تفسیر شوند. بررسی روند نمرات در چند پایه، توجه به نقاط قوت و ضعف، مقایسه عملکرد با میزان علاقه و استفاده از نتایج هدایت تحصیلی، به دانشآموز کمک میکند انتخاب رشته را آگاهانهتر انجام دهد.
در نهایت قرار نیست بهترین رشته، رشتهای باشد که فقط در آن بالاترین نمره را گرفتهایم؛ رشته مناسب، مسیری است که بین توانایی، علاقه و شرایط واقعی دانشآموز تناسب بیشتری داشته باشد.
- انتخاب رشته
- انتخاب رشته نهم
- نهم
- دبیرستان
- دانش اموز
- استعداد تحصیلی
- توانایی دانش اموز
- هدایت تحصیلی نهم
- نحوه درس خواندن
نظرات(۰)
هنوز نظری تایید نشده است. اولین نفر باشید.