وقتی درباره موفقیت تحصیلی صحبت میکنیم، معمولاً یکی از اولین معیارهایی که به ذهن میرسد تعداد ساعت مطالعه است. ممکن است دو دانشآموز را ببینیم که یکی روزانه چند ساعت بیشتر درس میخواند، اما نتیجه آزمونهای دانشآموز دیگر بهتر است. آیا این موضوع به معنی آن است که ساعت مطالعه اهمیتی ندارد؟ نه. زمانی که برای مطالعه اختصاص میدهیم مهم است، اما تنها عامل تعیینکننده نتیجه نیست. کیفیت تمرکز، روش مطالعه، میزان مرور، تستزنی، تحلیل آزمون و حتی نحوه استفاده از زمان میتوانند باعث شوند دو نفر با ساعت مطالعه متفاوت، نتیجههای متفاوتی بگیرند.
چرا ساعت مطالعه کمتر گاهی نتیجه بهتری دارد؟
۱. کیفیت مطالعه بالاتر است
ممکن است یک دانشآموز ساعتهای بیشتری پشت میز باشد، اما بخشی از این زمان با حواسپرتی یا مطالعه غیرفعال سپری شود. در مقابل، دانشآموز دیگری ممکن است زمان کمتری مطالعه کند، اما در همان زمان با تمرکز بیشتری درس بخواند و فعالانه با مطالب درگیر شود. بنابراین فقط پرسیدن «چند ساعت درس خواندی؟» تصویر کاملی از عملکرد یک دانشآموز به ما نمیدهد.
۲. مطالعه هدفمندتر انجام میشود
دانشآموزانی که هدف مشخصی برای هر جلسه دارند، معمولاً بهتر میدانند قرار است چه کاری انجام دهند. برای مثال، به جای اینکه بگویند: «امروز شیمی میخوانم.» ممکن است هدف مشخصتری داشته باشند: «این مبحث را مرور میکنم، چند تست آموزشی میزنم و اشتباهاتم را بررسی میکنم.» وقتی هدف مشخص باشد، زمان مطالعه نیز بهتر مدیریت میشود.
۳. از روشهای فعال یادگیری استفاده میکنند
صرفاً خواندن کتاب یا جزوه همیشه به معنای یادگیری عمیق نیست. حل تمرین، تست زدن، توضیح دادن مطلب با زبان خودمان و بازیابی اطلاعات از حافظه از روشهایی هستند که میتوانند دانشآموز را فعالتر در فرایند یادگیری درگیر کنند. به همین دلیل ممکن است یک دانشآموز در زمان کمتر، یادگیری مؤثرتری داشته باشد.
۴. مرور منظمی دارند
مطالعه یکباره و طولانی برای بسیاری از مطالب کافی نیست. اگر مطالب در فاصلههای زمانی مناسب مرور شوند، احتمال ماندگاری آنها بیشتر میشود. دانشآموزی که هر روز مطالب قبلی را به شکل برنامهریزیشده مرور میکند، ممکن است برای یادگیری دوباره یک مبحث زمان کمتری نیاز داشته باشد.
۵. تست و تمرین را جدی میگیرند
درس خواندن فقط به مطالعه مطالب جدید محدود نمیشود. تست زدن به دانشآموز کمک میکند متوجه شود کدام بخشها را واقعاً یاد گرفته و در کدام قسمتها هنوز مشکل دارد. همچنین با تحلیل تستها میتوان اشتباهات تکراری را شناسایی و اصلاح کرد.
۶. زمان خود را صرف کارهای کماهمیت نمیکنند
گاهی تفاوت بین دو دانشآموز در تعداد ساعت مطالعه نیست؛ در نحوه استفاده از همان ساعتها است. ممکن است یک نفر زمان زیادی را صرف مرتب کردن جزوه، دوبارهخوانیهای غیرضروری یا کارهایی کند که تأثیر کمی بر یادگیری دارند. در مقابل، دانشآموز دیگری زمان خود را بیشتر به یادگیری، تمرین، مرور و تحلیل اختصاص دهد.
۷. استراحت و خواب مناسب را جدی میگیرند
مطالعه بیشتر همیشه به معنی حذف استراحت نیست. خستگی میتواند روی تمرکز و کیفیت یادگیری تأثیر بگذارد. داشتن خواب کافی و استراحتهای مناسب کمک میکند زمان مطالعه با تمرکز بیشتری سپری شود.
آیا پس ساعت مطالعه مهم نیست؟
اگر دانشآموزی ساعت مطالعه بسیار کمی دارد و بخش زیادی از مباحث را نمیخواند، طبیعی است که برای رسیدن به اهدافش به زمان بیشتری نیاز داشته باشد. از طرف دیگر، افزایش ساعت مطالعه بدون توجه به کیفیت میتواند فقط عدد ساعت مطالعه را بالا ببرد، بدون اینکه به همان اندازه یادگیری افزایش پیدا کند. بهتر است به جای مقایسه ساده ساعتها، بررسی کنیم: در این زمان چه مقدار مطالعه واقعی انجام شده است؟ چه مقدار از مطالب یاد گرفته شده است؟ چند تست و تمرین حل شده است؟ اشتباهات چگونه بررسی شدهاند؟ مطالب قبلی چقدر مرور شدهاند؟ آیا برنامه به شکل منظم ادامه پیدا کرده است؟
چگونه از ساعت مطالعه خود نتیجه بیشتری بگیریم؟
مرحله اول: زمان مطالعه واقعی را ثبت کنید
زمانهایی را ثبت کنید که واقعاً مشغول مطالعه، حل تمرین یا تست زدن هستید.
مرحله دوم: برای هر جلسه هدف تعیین کنید
قبل از شروع مطالعه مشخص کنید قرار است چه مبحثی را بخوانید و چه مقدار تمرین انجام دهید
مرحله سوم: مطالعه فعال داشته باشید
بعد از مطالعه، کتاب را ببندید و سعی کنید مطالب را از حافظه به یاد بیاورید یا چند سؤال مرتبط حل کنید.
مرحله چهارم: مرور را وارد برنامه کنید
مطالب قبلی را در فاصلههای زمانی مناسب مرور کنید تا مجبور نباشید هر بار از ابتدا آنها را بخوانید.
مرحله پنجم: آزمونها را تحلیل کنید
فقط درصد و تراز را بررسی نکنید. علت پاسخهای غلط و نزده را پیدا کنید و برای رفع آنها برنامه داشته باشید.
مرحله ششم: کیفیت را با خودتان مقایسه کنید
به جای اینکه ساعت مطالعه خود را با دیگران مقایسه کنید، ببینید آیا نسبت به هفته یا ماه قبل، از زمان مطالعه خود بهتر استفاده میکنید یا نه.
نکته مهم
هدف این نیست که با کمترین ساعت ممکن درس بخوانیم؛ هدف این است که از زمانی که در اختیار داریم، بهترین استفاده را ببریم.
ممکن است یک دانشآموز برای رسیدن به هدفش به زمان مطالعه بیشتری نیاز داشته باشد و دانشآموز دیگری با زمان کمتر به همان سطح برسد. شرایط، سطح آمادگی، سرعت یادگیری و اهداف افراد با یکدیگر متفاوت است.
بنابراین بهتر است به جای دنبال کردن یک عدد ثابت، روی ساختن الگوی مطالعهای مؤثر و قابل ادامه تمرکز کنیم
نتیجه بهتر همیشه حاصل ساعت مطالعه بیشتر نیست. گاهی دانشآموزی با زمان کمتر، به دلیل تمرکز بالاتر، مطالعه هدفمند، مرور منظم، تستزنی و تحلیل اشتباهات، یادگیری مؤثرتری دارد.
پس هنگام ارزیابی عملکرد تحصیلی، بهتر است فقط به عدد ساعت مطالعه نگاه نکنیم. کیفیت مطالعه، استمرار و میزان یادگیری واقعی نیز اهمیت زیادی دارند.
در نهایت، سؤال بهتر از «چند ساعت درس خواندم؟» این است:
«از زمانی که برای درس خواندن گذاشتم، چقدر درست استفاده کردم؟»
سوالات متداول
آیا دانشآموزی که ساعت مطالعه بیشتری دارد حتماً موفقتر است؟
خیر. ساعت مطالعه یکی از عوامل مؤثر است، اما کیفیت مطالعه، تمرکز، روش یادگیری، مرور و تستزنی نیز اهمیت دارند
چرا ممکن است با ساعت مطالعه کمتر نتیجه بهتری بگیریم؟
اگر زمان مطالعه با تمرکز بالا و روش مناسب صرف شود، ممکن است یادگیری بیشتری نسبت به مطالعه طولانی و کمتمرکز ایجاد کند.
آیا باید ساعت مطالعه خود را با دیگران مقایسه کنیم؟
بهتر است عملکرد خود را با روند قبلی خودتان مقایسه کنید؛ زیرا شرایط، سطح آمادگی و اهداف دانشآموزان با یکدیگر متفاوت است
چطور کیفیت ساعت مطالعه را افزایش دهیم؟
هدفگذاری برای هر جلسه، مطالعه فعال، مرور منظم، تستزنی، تحلیل اشتباهات و مدیریت حواسپرتی میتوانند به استفاده بهتر از زمان مطالعه کمک کنند.
- ساعت مطالعه
- مطالعه مفید
- روش مطالعه
- یادگیری موثر
- مدیریت زمان
- تست زنی
- برنامه ریزی درسی
- تمرکز
- کنکور
- درس
نظرات(۰)
هنوز نظری تایید نشده است. اولین نفر باشید.